Author :
Abstract
Konsept geliştirme süreci, tasarlama faaliyetlerinin başlangıç aşamalarındandır. Bu başlangıç aşaması, tasarlama süreci boyunca üretilecek ve geliştirilecek fikirlere bir altyapı oluşturmaktadır. Bu nedenle tasarım eğitimi ortamlarında önemli bir rol üstlenmektedir. Alan yazındaki çalışmalarda konsept geliştirme genel olarak tasarım süreciyle birlikte ele alınmakta ancak konseptin bir tasarım problemine bağlanmadan, farklı kaynaklar ve teknikler aracılığıyla nasıl geliştirildiğine odaklanan pedagojik çalışmalar sınırlı kalmaktadır. Bu çalışma, konsept geliştirmeyi tasarım sürecinden bağımsız bir öğrenme alanı olarak ele alarak farklı kaynakların ve tekniklerin konsept geliştirme sürecini nasıl yapılandırdığını ortaya koymaktır. Nitel araştırma tekniklerinden hareket kurgulanan çalışmada, araştırma verilerini seçmeli bir konsept dersi kapsamında üretilen öğrenci çalışmalarından seçilen örnekler oluşturmuş; örneklem seçimi amaçlı örnekleme yaklaşımına dayandırılmıştır. Araştırmanın bulguları, farklı kaynaklardan hareketle yürütülen konsept geliştirme süreçlerinin, öğrencilerin kavramsal düşünme becerilerini farklı yönlerden beslediğini ortaya koymaktadır. Buna göre; analoji yaklaşımı biçimsel çözümlemeyi, metafor ve kitap temelli metinsel çalışmalar anlamsal çözümlemeyi, film temelli çalışmalar görsel çözümlemeyi, marka temelli çalışmalar ise sistematik ve rasyonel çözümlemeyi desteklemiştir. Bu çeşitlilik, konsept geliştirme sürecinin tek bir yöntem ya da kaynağa indirgenemeyeceğini; aksine farklı kaynakların birlikte ele alınmasının, öğrencilerin konsept geliştirme ve geliştirilen konsepti mekânsal dile dönüştürme yetilerini zenginleştirdiğini ortaya koymaktadır. Sonuç olarak bu çalışma, konsept geliştirmenin çeşitli kaynaklar ve yaklaşımlar üzerinden betimlenmesine dayalı alternatif bir perspektif sunarak alana katkı sağlamayı hedeflemektedir.
Keywords
Abstract
The concept development process is one of the initial stages of design activities and forms the foundation for ideas that are generated and refined throughout the design process. For this reason, it plays an important role in design education environments. In the literature, concept development is generally addressed together with the design process; however, pedagogical studies focusing on how concepts are developed through different sources and techniques—without being directly tied to a specific design problem—remain limited. This study approaches concept development as an independent learning domain separate from the design process and aims to reveal how different sources and techniques structure the concept development process. Designed using qualitative research methods, the study draws its research data from selected examples of student works produced within the scope of an elective concept course; the sample selection is based on a purposive sampling approach. The findings of the study demonstrate that concept development processes conducted through different sources nourish students’ conceptual thinking skills in various ways. Accordingly, the analogy approach supports formal analysis; metaphor and book-based textual studies support semantic analysis; film-based studies support visual analysis; and brand-based studies support systematic and rational analysis. This diversity indicates that the concept development process cannot be reduced to a single method or source; rather, addressing multiple sources together enriches students’ abilities to develop concepts and to translate these concepts into a spatial language. In conclusion, this study aims to contribute to the field by offering an alternative perspective based on describing concept development through various sources and approaches.
